Otizm spektrum bozukluğu nedir?
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), yaşamın ilk yıllarında belirtileri ortaya çıkan; sosyal etkileşim ve iletişimde farklılıklar ile sınırlı, tekrarlayıcı ilgi ve davranışlarla kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. "Spektrum" kelimesi önemlidir: her çocuk farklıdır. Bazıları akıcı konuşurken sosyal ipuçlarını okumakta zorlanır; bazıları henüz konuşmaz ve ihtiyaçlarını davranışlarıyla anlatır.
Bilimsel kanıtlar açıktır: erken ve yoğun eğitim, otizmli çocukların iletişim, dil, oyun ve uyum becerilerinde en büyük farkı yaratan etkendir. 18–36 ay arasında fark edilip eğitime başlanan çocukların önemli bir kısmı okul çağında akranlarıyla birlikte eğitim alabilir hâle gelir.
Tanı çocuk ve ergen psikiyatristi ya da gelişimsel pediatri uzmanı tarafından konur. Tanı sonrası alınan ÇÖZGER ile Arnavutköy RAM'a başvurulur; RAM'ın düzenlediği destek eğitim raporuyla çocuğunuz kurumumuzda ücretsiz eğitim alır. Süreci RAM raporu sayfamızda adım adım anlattık.
Erken belirtiler: 12–36 ayda nelere dikkat etmeli?
- İsmine seslenildiğinde dönüp bakmıyor (işitmesi normal olduğu hâlde)
- Göz teması kurmuyor ya da çok kısa kuruyor
- İstediği şeyi parmağıyla göstermiyor, sizin elinizi götürüyor
- Gördüğü ilginç bir şeyi size göstermek için paylaşmıyor
- Taklit etmiyor: el sallama, bay bay, öpücük gönderme gibi jestleri yapmıyor
- Oyuncaklarla amacına uygun oynamak yerine diziyor, döndürüyor, parçalarına bakıyor
- Dil gelişimi gecikti ya da kazanılmış kelimeler kayboldu
- Rutin değişikliklerine aşırı tepki veriyor; el çırpma, sallanma, parmak ucunda yürüme gibi tekrarlayan hareketleri var
- Seslere, ışığa, dokunuşa alışılmadık tepkiler veriyor
Bu belirtiler tek başına tanı koydurmaz; ancak birkaçını görüyorsanız beklemeden bir çocuk psikiyatristine başvurun. Ön görüşme ve yönlendirme için bizi arayabilirsiniz: 0544 534 73 34.
UZEM'de otizm eğitimi nasıl planlanır?
- Kapsamlı değerlendirme. İletişim (sözel ve sözel olmayan), taklit, oyun, sosyal etkileşim, öz bakım, bilişsel beceriler, davranış ve duyusal profil ayrıntılı olarak değerlendirilir.
- Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı. RAM raporundaki modüllere göre; ailenin öncelikleriyle (örneğin "tuvalet eğitimi", "istek bildirme", "kardeşiyle oyun") birleştirilen ölçülebilir hedefler.
- Kanıta dayalı yöntemler. Uygulamalı davranış analizi ilkeleri (pekiştirme, ayrık denemelerle öğretim, doğal ortamda öğretim), görsel programlar ve sosyal öyküler, gerektiğinde resim değiş tokuşuna dayalı iletişim gibi alternatif iletişim sistemleri.
- Bütünleşik çalışma. Dil gecikmesi için dil ve konuşma eğitimi, duyusal farklılıklar için duyu bütünleme, öz bakım ve ince motor için ergoterapi aynı ekip tarafından tek plan içinde yürütülür.
- Grup eğitimi. RAM raporunda grup kararı varsa akranla sıra alma, oyun başlatma ve sürdürme, kuralları takip etme becerileri küçük gruplarda çalışılır.
- Aile eğitimi. Aile, öğretimin en güçlü ortağıdır. Evde kullanılacak teknikleri uygulamalı olarak gösterir, her hafta kısa hedefler veririz.